Αρχιτεκτονική

Τα μυστικά της Βυζαντινής αρχιτεκτονική

Η Βυζαντινή αρχιτεκτονική άφησε τα σημάδια της ανεξίτηλα μέχρι και σήμερα κυρίως σε ναούς, ενώ σημάδεψε τον Μεσαιωνικό κόσμο. Αρχίζοντας από την περίοδο της αυτοκρατορίας του Μέγα Κωνσταντίνου, η Βυζαντινή Αρχιτεκτονική παίρνει στοιχεία από την Ελληνορωμαϊκή εποχή. Τα υλικά που χρησιμοποίησαν και η τεχνοτροπία πρόσδιδαν την μεγαλοπρέπεια και την λάμψη μιας καινούργιας εποχής, που αντικατόπτριζε την κοινωνική αλλαγή που γινόταν το διάστημα εκείνο.

Οι νέες προσθήκες δομικών τμημάτων που προστίθενται στα κτίσματα, δηλαδή στους ναούς τους χριστιανικούς, είναι και εκείνα που θα δώσουν την τελική φόρμα και θα χαρακτηρίζουν την αρχιτεκτονική των ναών στους επόμενους αιώνες.

Η προσφορά της Βυζαντινής αρχιτεκτονικής στον Μεσαιωνικό κόσμο είναι τεράστια. Πόλεις στην Μικρά Ασία όπως στην Έφεσο και την Φρυγία αλλά και στην Κωνσταντινούπολη εμφανίζονται πολλά οικοδομήματα που όλο και πληθαίνουν, ενώ η τελευταία γίνεται παράλληλα η μητρόπολη του Βυζαντίου.

Στην έκταση που περιλαμβάνεται η Βυζαντινή Αυτοκρατορία είναι και η Ρώμη, η Αντιόχεια και η Αλεξάνδρεια, όπου συναντούμε τα Βυζαντινά στοιχεία σε ναούς αλλά και σε κτίσματα αυτοκρατορικά, στο μέτρο που χρειάζεται ανάλογα με την χρήση τους.
Μερικά παραδείγματα Βυζαντινής Αρχιτεκτονικής είναι η εκκλησία Σκρίπους στον Ορχομενό, η εκκλησία της Καταπολιανής στην Πάρο, η Βασιλική του Αγίου Απολλιναρίου στην Ραβένα, ο ναός Αχειροποιήτου στην Θεσσαλονίκη και τέλος ένα από τα μεγαλύτερα αρχιτεκτονικά έργα είναι η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη που προστατεύεται από την UNESCO ως ένα από τα αριστουργηματικά αρχιτεκτονικά θαύματα της εποχής εκείνης.

Ο αρχιτεκτονικός τύπος που κυριαρχούσε είναι η Βασιλική, όπου η χρήση της ήταν κυρίως για δημόσιες συγκεντρώσεις. Η αίθουσα ήταν ορθογώνια και μακρόστενη, χωρισμένη με κίονες σε πέντε ή λιγότερα μέρη, ενώ στην μέση ο χώρος ήταν πιο ευρύχωρος έχοντας το μεγαλύτερο ύψος. Το ιερό χωρίζεται από τον τα υπόλοιπα τμήματα με κιγκλιδώματα, ενώ το κέντρο του ναού έχει το περισσότερο φως.

Οι θόλοι ήταν μεγαλοπρεπείς, στο κέντρο ο ουρανός ήταν το υψηλότερο σημείο κατασκευασμένος επίσης σαν θόλος ή σε κάποιες περιπτώσεις όπως στην Βασιλική του Αγ. Απολιναρίου στην Ραβένα η στέγη είχε μια ελαφριά καμπύλη. Υπήρχε πάντα ένα τμήμα διαχωρισμένο για τους προύχοντες της εποχής, ενώ ο λαϊκός κόσμος μπορούσε να μετακινείται στο κέντρο αλλά και στα πλαϊνά τμήματά του. Ανατολικά υπήρχε ο επισκοπικός θρόνος.

Οι μικρές εκκλησίες αρχιτεκτονικά ήταν του ίδιου ρυθμού και τις χρησιμοποιούσαν ως μαυσωλεία ή για την μνημόνευση των μαρτυρίων των αγίων. Τα κτίσματα αυτά είχαν τρούλο και ήταν κυκλικά, ενώ στηρίζονταν σε κολώνες που σχημάτιζαν τετράγωνο και συνέδεαν άλλους χώρους.

Το μάρμαρο ήταν ένα από τα κύρια υλικά που χρησιμοποιούσαν, αφού έδινε την αίσθηση της αρμονίας της γαλήνης αλλά και της μεγαλοπρέπειας στον χώρο. Οι τοιχογραφίες ως διακοσμητικά στοιχεία από μεγάλους ζωγράφους στολίζουν τους ναούς που εμπνέονται από την Βυζαντινή εποχή. Έτσι απλώνουν το ταλέντο τους και την δημιουργικότητά τους στους περισσότερους ναούς, αναλαμβάνοντας μεγάλα έργα.
Υπήρχαν ψηφιδωτά που διακοσμούσαν τον εσωτερικό χώρο, ενώ τονίζονταν με χρυσό υλικό οι λεπτομέρειες στον διάκοσμο. Έτσι λοιπόν ανακαλύπτουν καινούργιες τεχνοτροπίες, που είναι η βάση για την εξέλιξη στην ζωγραφική και στην τέχνη μετέπειτα.

Η άνθιση στη Βυζαντινή αρχιτεκτονική παύει με την κατάκτηση των επαρχιών και το κλείσιμο των περασμάτων στην θάλασσα από τους Άραβες.