Αρχιτεκτονική Ενδιαφέρων

Η σπάνια αρχιτεκτονική της Μυκόνου

Οι οικισμοί στο νησί της Μύκονου, στα χωριά και στην πόλη της, έχουν την δική τους παράδοση και την δική τους αρχιτεκτονική. Η Μύκονος είναι ένα κυκλαδίτικο νησί που μπορεί κάποιος να το έχει ως παράδειγμα μιας καλοδιατηρημένης νησιωτικής κυκλαδίτικης πρωτεύουσας.

Οι ντόπιοι πάντα κατασκεύαζαν το σπίτι τους με χώρους λιτούς κι εύχρηστους για εκείνους, αφού υπολόγιζαν μέσα στην περιουσία τους να έχουν χώρο και για κατοικίες που θα φιλοξενούσαν τα ζώα, αχυρώνα, αλώνι, πατητήρι για τα σταφύλια κ.α. Δίπλα σαν μία ενιαία προέκταση του σπιτιού υπήρχε πάντα χτισμένη η οικογενειακή εκκλησία, που την χρησιμοποιούσαν σαν οστεοφυλάκιο.

Τα παράθυρα είναι πιο μικρά στην βορινή πλευρά του νησιού και μεγαλύτερα από τη νότια. Αυτό συμβαίνει λόγω τον βόρειων δυνατών ανέμων που υπάρχουν στο νησί, δηλαδή τα μελτέμια. Τα πατζούρια και οι πόρτες ήταν αποσπώμενες, για να ρυθμίζουν πόσο ήλιος θα έμπαινε μέσα στο σπίτι τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού.

Οι ταράτσες των σπιτιών είναι καμπυλωτές στη άκρη τους ολόγυρα, για να σπάνε, να μαλακώνουν τον αέρα, όπως και οι πεζούλες στους δρόμους, ενώ τις ταράτσες τις χρησιμοποιούσαν για να συλλέγουν το νερό αφού κατέληγε σε στέρνα. Τα πηγάδια ήταν αναγκαία για το νοικοκυριό και βρισκόταν πάντα πολύ κοντά στο σπίτι.

Οι κλιματολογικές συνθήκες είναι διαφορετικές από αλλά μέρη της Ελλάδας. Γι’ αυτό και δεν υπήρχε η ανάγκη για στέγη και κεραμίδια. Η έλλειψη συχνής βροχής ή άλλων ακραίων φαινομένων π.χ. χιονιών δεν απαιτούσε κάτι αντίστοιχο. Τα υλικά που χρησιμοποιούσαν ήταν ξερολιθιές ,πέτρα νερό ,χώμα κ.α. Οι Μυκονιάτες έφτιαχναν αναβαθμούς και με αυτό τον τρόπο ξεχώριζαν και το κτήμα τους από των υπολοίπων κατοίκων.

Παλαιότερα στα χωριά οι οικισμοί που κατασκευάζονταν στον βράχο χρησιμοποιούσαν την πέτρα της περιοχής για να χτίσουν. Η πέτρα είναι στο ίδιο χρώμα κι έτσι λοιπόν από μακριά το σπίτι δεν ξεχώριζε καθόλου από το φυσικό τοπίο και πολλές φορές αυτό λειτουργούσε και σαν προστασία από εισβολείς.

Αργότερα και για λόγους απολύμανσης και υγιεινής οι ντόπιοι ασβέστωναν τον σπίτι τους δύο αλλά και τρεις φορές τον χρόνο. Ακόμα και τώρα συνδυάζουν το λευκό με την πέτρα.

Δεν υπήρχε τίποτα πιο αρμονικά φτιαγμένο από την Μυκονιάτικη κατασκευή, αφού οι ντόπιοι γνώριζαν τι ακριβώς να κάνουν για να κτίσουν με τα χέρια τους το κάθε δωμάτιο, χωρίς να χρησιμοποιούν χαρτί ή μολύβι, αλλά απλά σχεδίαζαν στο χώμα με ένα ξύλο τον κάθε χώρο του μελλοντικού τους σπιτιού. Τα περισσότερα ήταν αυτόνομα διώροφα σπίτια που ενώνονταν με εξωτερική σκάλα. Στον εσωτερικό χώρο το ταβάνι το διακοσμούσε ξύλο, όπως και υπόλοιπα έπιπλα ήταν όλα φτιαγμένα με το ίδιο υλικό.

Το κάθε σπίτι ήταν σκαλισμένο περίτεχνα στο εξωτερικό τους και πολλές φορές μπορούσε κάποιος να καταλάβει το επάγγελμα του νοικοκύρη του σπιτιού. Είναι σημαντικό ότι αργότερα οι ναυτικοί έβαφαν τις πόρτες και τα παραθυρόφυλλα με μπλε χρώμα, οι γεωργοί με πράσινο και οι υπόλοιποι με κόκκινο. Αυτά τα χρώματα κυριαρχούν στο νησί ακόμα και σήμερα.

Οι εύποροι πολίτες του νησιού ζούσαν στην περιοχή Αλεφκάντρα κοντά στην μικρή Βενετία και ήταν τα πιο εντυπωσιακά κτίρια. Εκεί στο ισόγειο φημολογείται ότι οι πλούσιοι καπεταναίοι έκρυβαν το βιός τους. Η Μύκονος είναι άλλο ένα παράδειγμα μιας κοινότητας που σεβόταν και ακολουθούσε το φυσικό περιβάλλον, τα στοιχεία της φύσης και χρησιμοποιούσε όλα τα υλικά που η γη της πρόσφερε αξιοποιώντας τα με τον καταλληλότερο τρόπο.